Biên dịch viên là gì? Để trở thành [1] biên dịch giỏi cần tố chất nào?

Biên dịch viên

Biên dịch viên hay còn gọi là người biên dịch là khái niệm mà nhiều người chưa biết, chưa hiểu rõ hết đặc tính của người biên dịch. Những yếu tố nào cấu thành một biên dịch viên chất lượng mời bạn đọc chi tiết bài viết dưới đây.

Khái niệm biên dịch viên là gì?

Biên dịch viên là người thực hiện biên dịch một văn bản viết từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác mà không thay đổi nội dung của bản gốc. Hay nói chính xác hơn là truyền tải nội dung bản gốc dưới dạng ngôn ngữ khác.

Ví dụ: Công ty Trans24h có hồ sơ năng lực nội dung bằng tiếng Anh( English ) muốn giới thiệu với các đối tác tại Việt Nam. Do sự khác biệt ngôn ngữ nên người Việt không thể hiểu hết được nội dung trong hồ sơ đó.  Do vậy cần một biên dịch viên có trình độ về hai loại ngôn ngữ Anh và Việt để biên dịch nội dung được sát nghĩa với bản gốc nhất.

Yêu cầu đối với biên dịch viên hội tụ đầy đủ 4 kỹ năng sau

  1. Biên dịch viên cần phải có năng lực ngoại ngữ tốt: Trình độ ngoại ngữ chuẩn xác sẽ giúp biên dịch viên diễn đạt được đầy đủ và chính xác ý nghĩa văn bản nguồn.
  2. Là biên dịch viên cần phải có kiến thức chuyên môn: Là một kỹ năng không thể thiếu đối với biên dịch viên. Thiếu kiến thức chuyên môn, hiệu quả dịch sẽ không được cao cho dù bạn có giỏi ngoại ngữ đến đâu.
  3. Biên dịch viên cần kỹ năng tra cứu thông tin nhanh, chính xác: Không phải có ngoại ngữ và có kiến thức chuyên môn là đủ để trở thành dịch thuật viên. Kiến thức thì luôn vô vàn, vì vậy bạn cần có cả kỹ năng tra cứu để công việc dịch thuật được nhanh chóng, đồng thời bù đắp lỗ hổng kiến thức.
  4. Biên dịch viên cần dịch sát bản gốc tránh ngoại cảnh tác động đến bản dịch: Kỹ năng này đòi hỏi người dịch phải trung thành với văn bản nguồn đồng thời bản dịch phải thông suốt, dễ hiểu.
Biên dịch viên
Biên dịch viên

Để là một người biên dịch viên giỏi thì cần có những yếu tố nào?

Mức lương của bên dịch viên giỏi giá là cao nên để trở thành người giỏi trong lĩnh vực biên dịch đòi hỏi nhiều yếu tố. Dưới đây Trans24h liệt kê một trong những yếu tố sau đây:

Trình độ chuyên môn về ngôn ngữ của biên dịch viên phải cực tốt.

Đầu tiên, để có thể biên dịch được tài liệu hay hồ sơ nào đó biên dịch viên phải biết rõ hai loại ngôn ngữ có trong bản gốc và đích dịch. Đó gọi là ngôn ngữ làm việc. Khi trình bày bất kỳ một bài viết nào đó người biên dịch sử dụng từ ngữ rõ ràng, cấu trúc ngữ pháp chuẩn xác. Chính vì vậy mà trong biên dịch phải có luôn phải tự ý thức việc sử dụng từ ngữ sao cho ngôn ngữ trong bài biên dịch của mình thể hiện sự nghiêm chỉnh, câu văn mạch lạc.

Để trở thành một biên dịch viên giỏi bạn cần phải thường xuyên trau dồi ngôn ngữ tiếng Việt của mình phong phú. Phải sử dụng chuẩn từ ngữ mà bản gốc muốn truyền đạt tới người đọc. Bên cạnh đó, biên dịch viên cần cẩn thận trong việc trau chuốt trong từng câu chữ. Đối với một bài biên dịch, chỉ cần sai một từ là đã có thể  làm khác đi ý nghĩa của bài biên dịch. Tránh lặp từ trong nội dung quá nhiều đồng thời câu cú ngắn gọn nhất có thể. Ngoài ra, người biên dịch cũng phải rèn luyện khả năng viết lách của mình. Viết đúng thôi chưa đủ, đối với một bài biên dịch thì cần phải có sự uyển chuyển trong từng câu văn, như thế mới có thể tạo ấn tượng và thu hút người đọc.

Tư duy nhanh nhẹn giúp bạn trở thành viên dịch viên giỏi

Trước khi tiến hành biên dich nội dung, biên dịch viên cần đọc qua toàn bộ văn bản chính để hiểu được quan điểm của tác giả trong bài viết. Đối với những bài có quan điểm mới hoặc bạn cảm thấy không hợp, thì người dịch cũng không nên áp đặt quan điểm của mình lên bài biết, thậm chí là xuyên tạc nội dung của bản gốc. Đây là điều tối kỵ trong nghề biên dịch. Vì thế, bạn cần đặt mình vào tác giả, hiểu rõ quan điểm của tác giả để có thể biên dịch lại bài viết một cách sát nghĩa nhất có thể.

Hãy quan tâm đến cảm nhận của người đọc, bạn cần biết được người đọc đang cần gì và muốn gì. Qua đó, bạn mới có thể đáp ứng được nhu cầu của tác giả, cũng như đối với người đọc. Viết được đúng nội dung truyền tải mà người đọc hiểu bản chất vấn đề điều này không khó nếu như bạn triển khai các bước như sau:

  • Diễn tả đúng quan điểm, suy nghĩ của bản gốc muốn truyền đạt
  • Bài biên dịch phải dễ hiểu đối với người đọc; phù hợp với thị trường hiện tại.

Tính cách của biên dịch viên

Để có thể làm được công việc biên dịch viên ngoài khả năng chuyên môn ra thì công việc này cũng đòi hỏi người làm phải có sự chăm chỉ, cẩn thận và kiên trì. Bởi khi làm trong việc này, bạn sẽ thường xuyên gặp rất nhiều khó khăn như bài biên dịch quá khó, thời hạn hoàn thành bài biên dịch, hay đôi khi có những bài bạn phải ra một khoảng thời gian dài để nghiên cứu về nó,… Bên cạnh đó, thì người biên dịch viên cũng không được để cảm xúc, tình cảm của mình vào bài viết  Bạn cần đặt mình vào vị trí của tác giả để tạo ra một bài biên dịch đúng với ý nghĩa, quan điểm mà tác giả muốn truyền tải.

Đức tính – Đạo đức nghề biên dịch

Yếu tố đạo đức là một trong những yếu tố quan trọng, là một người chuẩn đạo đức đồng nghĩa với việc bạn là người có sự trung thành với bài viết của mình, với tác giả. Bạn luôn phải chú trọng đến thái độ của mình trong quá trình biên dịch. Không được thiên vị, thêm bất kỳ một nhận xét, đánh giá cá nhân hay tỏ thái độ của mình vào bài viết.

Các yếu tố khác liên quan đến biên dịch viên

Để trở thành một người biên dịch xuất sắc, dù bạn là ai, dù trình độ của bạn như thế nào thì bạn cũng cần phải nỗ lực, cố gắng không ngừng. Bởi đây là một công việc liên quan đến lượng kiến thức vô hạn, nhưng thông tin có thể liên tục được đổi mới. Bạn cần phải trau dồi khả năng ngôn ngữ, khả năng viết lách, bổ sung kiến thức,… nếu làm được điều đó, bạn sẽ có cơ hội được nổi tiếng, có uy tín và nhiều người biết đến, do đó tiền công cho các  bài biên dịch của bạn cũng được nâng cao. Bên cạnh đó, bạn còn cơ hội nhận vào làm ở những nơi cao cấp, chuyên nghiệp, nâng cao vị thế của bản thân. Hiện nay công việc này đang rất phổ biến tại một số tỉnh thành khắp cả nước.

Biên dịch viên có dịch được tất cả các loại tài liệu không?

Câu trả lời là có nếu cho họ đầy đủ thời gian để đọc và hiểu nội dung, lĩnh vực mà họ cần dịch. Thế giới vốn rộng lớn và kiến thức là vô hạn do đó con người không phải là chiếc máy tính cái gì cũng thông suốt. Dẫn đến, nếu người biên dịch viên không am hiểu hết lĩnh vực trong nội dung bản gốc sẽ phải cho họ đầy đủ thời gian để tìm hiểu thông tin về lĩnh vực mà bản gốc đề cập tới.

Bên dịch viên có yêu cầu về trình độ, bằng cấp về ngôn ngữ không?

Phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể mà yêu cầu biên dịch viên phải có bằng cấp. Tuy nhiên, phần lớn yêu cầu là có trình độ ngoại ngữ tốt là được chấp nhận. Đối với biên dịch viên ký cộng tác viên với phòng tư pháp hoặc văn phòng công chứng thì bắt buộc phải có bằng cấp chuyên môn, tại đây còn phân loại biên dịch viên các cấp độ khác nhau. Tham khảo: Thông tư liên tịch 11/2016/TTLT-BTTTT-BNV

Trên đây là bài viết của Trans24h còn nhiều thiếu sót và tổng hợp chưa được đầy đủ.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *